{"id":105377,"date":"2023-10-11T11:09:21","date_gmt":"2023-10-11T09:09:21","guid":{"rendered":"https:\/\/woordfees.co.za\/uncategorized\/monsters\/"},"modified":"2023-10-11T11:09:21","modified_gmt":"2023-10-11T09:09:21","slug":"monsters","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/woordfees.co.za\/en\/theatre\/monsters\/","title":{"rendered":"Monsters"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
RESENSIE<\/h6>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Die stom getuies van Monsters\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

deur Marchelle van Zyl<\/b>
Produksie: Monsters<\/strong>
Foto’s: Nardus Engelbrecht<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u201cDit h\u00e9t al gebeur. Dit gebeur, hier. Nou. Dit gaan w\u00e9\u00e9r gebeur.\u201d<\/span><\/p>

Vier mense op die verhoog. \u2019n Gruwelike tragedie wat voor jou afspeel. \u2019n Spreekkoor wat met die gehoor praat.\u00a0<\/span><\/p>

Wanneer jy by die teater instap, ken jy reeds die storie wat voor jou gaan afspeel: \u2019n Seuntjie genaamd James Bulgar is deur twee seuntjies vermoor. Jon Venables en Robert Thompson het hom doodgemaak. Toe dit in 1993 gebeur het, was die hele w\u00eareld met afgryse gevul. Hoe kon dit? Hoe is dit moontlik dat niemand iets opgemerk het nie. En hoe is dit moontlik dat di\u00e9 wat wel iets opgemerk het, niks gedoen het nie. Daar was 17 CCTV-kameras wat hulle gesien het. Die videomateriaal wat ons almal herken, wys hoe James hand aan hand by die winkelsentrum saam met die twee seuns uitstap. Daar was 38 ooggetuies wat Jon en Robert saam met James sien stap het.\u00a0<\/span><\/p>

Niemand het iets gedoen nie.\u00a0<\/span><\/p>

\u201cHoekom is julle hier?\u201d vra die akteurs aan die gehoor. Wat noop jou om \u2019n kaartjie te koop om \u2019n toneelstuk te kom kyk oor so \u2019n makabere onderwerp? Dis nie ligte kykstof nie. Inteendeel.\u00a0<\/span><\/p>

Wat of wie het die kinders gedryf tot hierdie waansinnige oomblik? Hulle was net 10 jaar oud. James was maar twee jaar oud.\u00a0<\/span><\/p>

Monsters<\/span><\/i> is nie net \u2019n tragiese moordverhaal nie. Dit gaan oor ons as individue en gemeenskappe en generasies se aandadigheid. Wie moet verantwoordelikheid neem vir die aaklige goed wat in ons gemeenskappe gebeur? Dit kan tog nie ek wees nie. Ek is \u2019n goeie mens, hoor ek jou s\u00ea.\u00a0<\/span><\/p>

Maar hoe laat ons as sogenaamde goeie mense dit toe dat monsters optree, oortree en aanhou leef en teer sonder dat ons intree. En wanneer ons nie intree nie, wie is dan die monster?<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kom ons wees eerlik \u2013 hierdie is nie \u2019n storie wat maklik is om te vertel nie, en dis nie \u2019n storie wat enige mens in die gehoor wil hoor of sien nie. Maar hier is ons. Wat nou?\u00a0<\/span><\/p>

\u201cDit is eintlik \u2019n sosiale eksperiment\u201d, s\u00ea Tinarie van Wyk Loots, die regisseur. Die vier akteurs trek voor elke opvoering \u2019n lootjie om te sien wie speel watter rol, vertel Tinarie n\u00e1 Maandag se produksie. Binne die produksie wissel die akteurs rolle. Elkeen kry \u2019n “beurt” om die slagoffer, die ouers, die ondervraer, die oortreder te speel. \u201cDie gehoor moet nie \u2019n karakter met een van die akteurs assosieer nie\u201d, s\u00ea Tinarie. Die slagoffer kan dus enigeen wees. \u201cDit kan jou kind wees. Dit kan my kind wees.\u201d Die moordenaar kan dus enige iemand wees. \u201cDit kan jou kind wees. Dit kan my kind wees.\u201d Wat is meer skrikwekkend?<\/span><\/p>

Die merkwaardige ensemble bestaan uit Michele Burgers, Elton Landrew, Ntlanhla Kutu en Ren\u00e9 Cloete. Die eksperiment met verskillende akteurs wat elke keer \u2019n ander rol speel, bring \u2019n onrustige onvastheid na die verhoog. Niemand is gemaklik in sy rol nie, en dis Tinarie se doel. Die meeste van die getuienis en ondervraging word gelees. Dis die transkripsies van die gebeure, van die getuienisse. \u201cDit sou pervers wees om die storie te probeer <\/span>act<\/span><\/i>,\u201d verduidelik Tinarie. Die ensemble is uitstekend gekies en elkeen bring iets unieks tot die verhoog. Jaco Bouwer se beligtingsontwerp en Pierre-Henri Wicomb se musiek skep \u2019n ongemaklike ruimte wat ons uitdaag en konfronteer.\u00a0<\/span><\/p>

Maar dis nie net die akteurs en tegnici wat deel is van die produksie nie. Die gehoor is ook deel van die produksie. Die huisligte is nooit heeltemal af nie. Die akteurs kan ons sien. Hulle praat met ons en jy word aandadig, jy word getuie, jy word tot verantwoording geroep.\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Daar is selfs deelname uit die gehoor.\u00a0<\/span><\/p>

Wanneer jy dit gaan kyk, en iemand vra jou om deel te wees van die vertoning, oorweeg dit sterk. Wees dapper genoeg om nie net \u2019n getuie te wees nie, maar om<\/span> actually<\/span><\/i> iets te doen. Want geen van die 38 mense wat James gesien het, het iets gedoen nie. Ons kyk net, maar doen niks.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>

In Maandag se vertoning het twee gehoorlede deelgeneem. Dit was braaf. Dit was een van die roerendste oomblikke in die stuk. Dit was aangrypend en hartverskeurend.\u00a0<\/span><\/p>

In \u2019n volgende produksie wou niemand in die gehoor deelneem nie. Volgens mense wat dit bygewoon het, het hulle gevolglik \u2019n heel ander teaterervaring gehad.<\/span><\/p>

Tydens hierdie jaar se Toyota US Woordfees sien ons vele tragiese verhale op die verho\u00eb voor ons uitspeel. Daar is monsters oral om ons, maar hoe vertel ons daardie verhale sonder om die gehoor net te bombardeer met aaklige feite. \u2019n Tipe <\/span>horror porn<\/span><\/i>. Teater moet ons konfronteer en roep tot aksie.\u00a0<\/span><\/p>

Monsters <\/span><\/i>doen dit. Dis nie \u2019n gemaklike ervaring nie.\u00a0<\/span><\/p>

Die teks is oorspronklik geskryf deur \u2019n Sweed Niklas <\/span>R\u00e5dstr\u00f6m. In \u2019n onderhoud met <\/span>The Guardian<\/span><\/i> s\u00ea hy: <\/span>
<\/span>“I don’t believe in evil as a metaphysical force,” s\u00ea R\u00e5dstr\u00f6m. “I believe we are all responsible for our actions. But I do believe that there are evil situations in which we all find ourselves, and that sometimes in those situations, people lose the civilised part of themselves. When suffering happens, we often want to look away. But I wanted to use theatre to talk about the things we find unbearable and hard to understand: the fact that our child may be murdered by another child; that our child may be a murderer.”<\/span><\/p>

Ons stap uit die teater. Ek en my vriende staan in \u2019n kringetjie en ek is ewe skielik lus vir \u2019n sigaret nadat ek kamstig al lankal ophou rook het. Ons praat. Ons dink. Ons wonder.\u00a0<\/span><\/p>

Oorkant die pad speel kinders. Ons kyk nou anders na hulle. Met meer waaksame o\u00eb. Is hulle orraait? Sal ons hulle kan beskerm? wonder ons. Ons kyk anders. Tinarie en haar ensemble het hulle werk gedoen.\u00a0<\/span><\/p>

Een van my vriende s\u00ea oorbluf: \u201c \u2019n Aaklige eksperiment was nog nooit s\u00f3 merkwaardig nie.”<\/span><\/p>